آموزش و پرورش

روز دوشنبه (۱۲ عقرب ۱۳۹۹) سه مهاجم مسلح از دروازه‌ی شمالی دانشگاه کابل وارد این دانشگاه شد و دست به تیراندازی زدند. پس از شش ساعت درگیری با نیروهای امنیتی
اخگر رهنورد

فاجعه دانشگاه کابل؛ درس‌هایی برای آینده

سیاست‌زدایی از دانشگاه به این معنای محافظه‌کارانه و سرکوب‌گرانه نیست که دانشجویان حق فعالیت‌های سیاسی، تشکیل اتحادیه‌های دانشجویی، راه‌اندازی نشریات دانشجویی و اعتراضات و اعتصاب‌های دانشجویی را نداشته باشند. این حقوق مدنی و سیاسی دانشجویان به‌هیچ‌وجه نباید سلب و محدود شوند. سیاست‌زدایی از دانشگاه‌ها، در زمینه‌ی مورد بحث ما، به‌معنای جلوگیری از دست‌اندازی و مداخلات احزاب و تنظیم‌های سیاسی و قومی و نیز کشورهای منطقه در دانشگاه‌ها است که در محیط‌های امن و مناسب دانشگاهی، به‌دنبال اهداف شوم و مبتذل سیاسی خودشان‌اند.

آموزش در خانه؛ چهار توصیه برای پدر-مادران
اخگر رهنورد

آموزش در خانه؛ چهار توصیه برای پدر-مادران

چه کتاب‌ها و مجله‌هایی را این‌جا و آن‌جا می‌گذارید؟ وقتی دوستان‌تان را می‌بینید، درباره‌ی چه موضوعات و ایده‌هایی با هم بحث می‌کنید؟ با افراد دیگری که با روبه‌رو می‌شوید چگونه رفتار می‌کنید و چه نوع کنش و واکنش‌هایی رخ می‌دهد؟ کودکان عمدتاً با تقلید یاد می‌گیرند. نمونه‌هایی که شما هر روزه به شیوه‌های جزئی و معمولی در معرض دید می‌گذارید، کتاب‌هایی که روی میز قهوه دارید، وب‌سایت‌هایی که بازدید می‌کنید و کارهایی که به خانه می‌آورید و در موردشان صحبت می‌کنید -خواه شما وکیل مدافع، دندان‌پزشک، پرستار، یا راننده‌ی اتوبوس باشید- بیشتر از بسیاری کلاس‌های درسی به کودکان چیزهایی می‌آموزید.

دانشگاه‌های عصر گذار
عظیم بشرمل

دانشگاه‌های عصر گذار

کارگران اداری و خدماتی و پاک‌کاری دانشگاه‌های خصوصی، حتا روزانه تا ۱۵ ساعت نیز کار می‌کنند. اکثر آنان بین هشت الی ۱۵ هزار افغانی معاش می‌گیرند. با این پول، زندگی در افغانستان سخت و دشوار است. اما آنان مجبورند هم‌چنان کار کنند و برای صاحبان دانشگاه‌های خصوصی، سود تولید کنند. این کارگران برای زنده‌ماندن خود و فرزندان‌شان، راهی به‌جز تن دادن به ۱۵ ساعت کار ندارند. این در حالی است که بسیاری از دانشگاه‌های خصوصی در یک سال در حدود صد میلیون افغانی نیز سود به‌دست آورده‌اند.

دانشگاه‌های افغانستان درجستجوی چیست؟ حقیقت، فایده، یا معنا؟
علی‌رضا کارگر

دانشگاه‌های افغانستان در جستجوی چیست؟ حقیقت، فایده، یا معنا؟

آنچه که در دانشگاه‌ها دیده نمی‌شود، «غایت» است. اکثر دانشگاه‌های کنونی نقش تجارت را ایفا می‌کند؛ دانشجوی بیشتر، سود بیشتر. سود بیشتر، امتیاز بهتر (حرف با مشتری است). اما زمانی‌که دانشجویان وارد بازار کار می‌شوند، تقریباً به کالایی می‌مانند که بیش از نیاز عرضه شده است. یعنی تقاضا کم و عرضه بیشتر شده و به‌نحوی تورم دانشجویی در جامعه شکل می‌گیرد. زمانی‌که جوهر دانشگاه‌ها مبتنی بر سود -سود مادی اقلیت، نه اکثریت- استوار گردد و از آن‌طرف، بازار تقاضا در نظر گرفته نشود، دانشجویان، همانند عصر صنتعی‌شدن در انگلستان، «ارتشی از دانشجویان بیکار» را شکل خواهند داد.

بستر تنگ دانشگاه‌های خصوصی در گسترش دانش
بشیر یاوری

بستر تنگ دانشگاه‌های خصوصی در گسترش دانش

خصوصی‌سازی نهادهای آموزشی و دانشگاهی کمکی بنیادی به محرومیت‌زدایی از حق و نیاز آموزشی نمی‌کند و این نظام خدمات آموزشی و تحصیلی را در بدل پول ارائه می‌کند. تنها کسانی‌که توانمندی پرداخت پول را داشته باشند می‌توانند در مکتب‌ها و دانشگاه‌های خصوصی شامل شوند.

دانشگاه‌های خصوصی در تاریخ آموزش و پرورش افغانستان، یک «فاجعه» است!
اخگر رهنورد

دانشگاه‌های خصوصی در تاریخ آموزش و پرورش افغانستان، یک «فاجعه» است!

بسیاری از دست‌آوردهای توسعه در کشورهای آمریکای لاتین وقتی به ثمر نشست که از شبکه‌ی ارتباطی با کشورهای موسوم به مرکز، کشورهای استعماری، تاحدی توانستند خود را آزاد سازند و فاصله بگیرند. توسعه‌ی علمی و توسعه‌ی اقتصادی‌شان وقتی خوب‌تر شکل گرفت که به این باور رسیدند که مستقلانه تاریخ‌شان را بسازند و از وابستگی به کشورهای مرکز خود را رهایی بخشند. مسلماً‌ ترویج دانشگاه‌های خصوصی در آمریکای لاتین یکی از منافذ است برای جهان نیولیبرالیسم، و یک نوع نفوذ است برای ریشه‌دوانیدن و تقویت لیبرال‌دموکراسی‌ها در درون آمریکای لاتین.

افسانه‌ها و واقعیت‌ها درباره‌ی خصوصی‌سازیِ تحصیلات عالی
اخگر رهنورد

افسانه‌ها و واقعیت‌ها درباره‌ی خصوصی‌سازی تحصیلات عالی

اساساً نابسندگی سیاست‌های دولتی منجر به رشد بخش خصوصی می‌شود. در برخی از کشورهای آمریکای لاتین، از آن‌جا که سیاست‌های دولتی از فعالیت سیاسی چپ در دانشگاه‌های دولتی حمایت می‌کرد، دانشگاه‌های خصوصی برای مقابله با این نیروها رشد کرده‌اند. اما این استدلال که نهادهای خصوصی عاری از نیروهای سیاسی‌اند، درست نیست. مشخص شده است که آموزش خصوصی یک ایدئولوژی سیاسی خاص را تقویت و به بازتولید ساختار طبقاتی کمک می‌کند. در چندین کشور، حمایت دولت از دانشگاه‌های خصوصی مبتنی بر فاکتورهای سیاسی و ایدئولوژیک است که می‌توان آن‌ها را «فاکتورهای سیاسی-اقتصادی» نامید. به‌عنوان مثال، در هند، بیش از نیمی از کالج‌های خصوصی انجینیری در «مهاراشترا» متعلق به سیاستمداران‌اند و برای اهداف سیاسی مورد استفاده قرار می‌گیرند. انگیزه‌های سود، نفوذ و قدرت سیاسی، رشد این کالج‌های خصوصی را توضیح می‌دهد.

فلش بک؛ مرور چهار سال تحصیلی در دانشگاه خصوصی غرجستان
علی محبی

فلش بک؛ مرور چهار سال تحصیلی در دانشگاه خصوصی غرجستان

انگیزه‌ی اصلی کسانی که در دانشگاه‌های خصوصی سرمایه‌گذاری می‌کنند، اقتصادی و سودآوری است و به دانشجویان هم به نگاه مشتری می‌بینند. این‌ها دانشگاه‌های خصوصی را به یک بازارچه بدل می‌کنند و سودی که به‌دست می‌آورند نیز برای رونق این بازارچه استفاده می‌شود. سود مالیِ به‌دست‌آمده از دانشگاه‌های خصوصی، در زمینه‌ی بهبود کیفیت و امکانات آموزشی قرار نمی‌گیرد. به همین دلیل، وضعیت آموزش و امکانات آموزشی تغییر نمی‌کند.

اما و اگرهای طرح رشته‌بندی آموزش عمومی
اخگر رهنورد

اما و اگرهای طرح رشته‌بندی آموزش عمومی

وزارت معارف و مسؤولان آموزشی بدانند که اگر تقلید و تطبیق نسخه‌های تجربه‌شده در سایر کشورها (هرچند موفق) در افغانستان، می‌توانست گره مشکلات ما را باز کند، نسخه‌هایی که قبلاً تقلید و تطبیق شده‌اند، باید پاسخ می‌گفت و امروز، مسؤولان آموزش و پرورش مجبور نبودند دنبال نسخه‌های دیگر برآیند. طرح‌ها و برنامه‌های کلان آموزشی، اگر مبتنی بر زمینه‌های اجتماعی و فرهنگی و نیازسنجی‌های بومی نباشند، با شکست مواجه می‌شوند؛ طوری که تاکنون شده‌اند.