آتش‌بس باید موضوع محوری در گفتگوهای صلح باشد

گزارش‌ها از قطر حاکی از آن است که هیأت‌های مذاکره‌کننده‌ی صلح دولت افغانستان و گروه طالبان روی کارشیوه‌ی مذاکرات صلح توافق کرده و گفتگوهای صلح اکنون وارد فاز جدید می‌شود. بعد از ظهر روز چهارشنبه (۲ دسامبر ۲۰۲۰)، نادر نادری عضو هیأت مذاکره‌کننده‌ی افغانستان، خبر داد که «طرزالعمل مذاکرات بین‌الافغانی به‌شمول مقدمه نهایی شده است و بر آجندا بحث آغاز می‌گردد». عین همین خبر را محمد نعیم، سخنگوی دفتر سیاسی طالبان در قطر هم منتشر کرد. زلمی خلیل‌زاد، فرستاده ویژه‌ی ایالات متحده آمریکا برای صلح افغانستان، با تأیید توافق هیأت‌های مذاکره‌کننده روی کارشیوه مذاکرات صلح، گفت: «مردم افغانستان حالا خواهان پیشرفت سریع در جهت یک نقشه راه سیاسی و آتش‌بس هستند. ما آرزوی آن‌ها را می‌دانیم و از آن حمایت می‌کنیم».

با این حساب، مذاکرات صلح افغانستان در دوحه وارد مرحله‌ی جدیدی می‌شود که مهم‌ترین و سرنوشت‌سازترین بخش گفتگوهای صلح است. در این مرحله، انتظار می‌رود هیأت‌های مذاکره‌ی صلح روی موضوعات حساس و سرنوشت‌ساز برای مردم و آینده‌ی افغانستان بحث و گفتگو کنند و به نتایجی و توافق‌هایی دست یابند.

آنچه برای مردم افغانستان اهمیت فوری و حیاتی دارد، قطع جنگ و آتش‌بس میان دولت افغانستان گروه طالبان است. مردم افغانستان سال‌هاست در جنگ فرسایشی و مهلک و حملات کور تروریستی بر شهرها، ولایات، مکان‌های عمومی، مسجد، دانشگاه و مراکز آموزشی، قربانی می‌شوند. تا وقتی این حملات مهلکِ تروریستی و جنگ خونین میان دو طرف قطع و متوقف نشود، نگاه عمومی مردم افغانستان نسبت به هرگونه مذاکره‌ی صلح بدبینانه و توأم با تمسخر و بی‌میلی خواهد بود.

معنی و مفهوم ابتدایی صلح برای مردم افغانستان، قطع و توقف جنگ است. تا زمانی‌که جنگ متوقف نشود، صلح برای مردم مضحکه است. فهم توقع و انتظار مردم عام افغانستان از گفتگوهای جاری صلح کار سختی نیست. مردم در کوچه و بازار، در تاکسی، در تجمع‌های روزمره‌ی‌شان درباره‌ی صلح و آینده‌ی افغانستان سخن می‌زنند و انتظارات‌شان از گفتگوهای جاری صلح را با زبان و ادبیات ساده و عام‌فهم بیان می‌کنند. آنچه برای آن‌ها فوریت دارد، قطع جنگ جاری و توقف حملات گروه‌های تروریستی بر شهرها و مکان‌های عامه است.

آتش‌بس و توقف جنگ همچنان نشان‌گر نیت نیک طرف‌های درگیر جنگ برای صلح است. مردم زمانی به نیت طرف‌های مذاکره‌کننده‌ی صلح اعتماد می‌کنند که آنان دست از جنگ بکشند و از تشدید جنگ و افزایش حملات‌شان به مکان‌های عامه به‌عنوان ابزار فشار در میز مذاکره‌ی صلح استفاده نکنند. مشروعیت مذاکرات صلح کنونی در دوحه، تا حدی زیادی منوط به توافق دو طرف بر سر آتش‌بس و توقف خشونت است.

هیأت مذاکره‌کننده‌ی صلح افغانستان در دوحه، به‌عنوان نمایندگان دولت و مردم افغانستان، باید بیش از جانب مقابل‌شان بر برقراری آتش‌بس و قطع جنگ تأکید و پافشاری کند. برقراری آتش‌بس می‌تواند همراهی و خوش‌بینی مردم نسبت به مذاکرات جاری صلح را افزایش دهد و تضمین کند. موفقیت مذاکرات صلح، اگر از یک‌سو منوط به تلاش و همکاری کشورهای دخیل در جنگ افغانستان است، از سوی دیگر ارتباطی تنگاتنگ با دیدگاه مثبت و حمایتی مردم و افشار مختلف جامعه‌ی افغانستان دارد. هر حکومت و نظام سیاسی‌ای که در نتیجه‌ی گفتگوها و توافقات صلح دوحه بر سر کار آید، با مردم و جامعه‌ی سروکار خواهد داشت. بی‌میلی و بی‌توجهی به خواست میلیون‌ها شهروند افغانستان، آسیب‌زدن به مشروعیت سیاسی و جایگاه مردمی طرف‌های مذاکره خواهد بود.

انتظار می‌رود مردم و جامعه‌ی افغانستان، نهادهای مدنی و حقوق‌بشری و احزاب سیاسی افغانستان، با تأکید بیش از پیش بر اصل آتش‌بس در گفتگوهای صلح، این مهم را بر طرف‌های مذاکره‌کننده‌ی صلح بقبولانند و نگذارند طرف‌های مذاکره از طریق جنگ و خون‌ریزی و قربانی‌گرفتن از مردم، به اهداف و مقاصد سیاسی‌شان دست یابند. هرگونه بحث و گفتگو درباره‌ی صلح و آینده‌ی افغانستان، در صورت عدم توافق بر سر آتش‌بس، خالی از سود است و مردم افغانستان آن را همراهی نخواهی کرد.

مردم افغانستان، رسانه‌ها و نهادهای مدافع حقوق مردم، باید آتش‌بس را به‌عنوان یکی از پیش‌شرط‌های ادامه‌ی گفتگوهای صلح مطرح و از آن دفاع کنند. لازم است ما از حالت انفعال و نظاره‌گری محض، به یکی از طرف‌های تأثیرگذار در پروسه‌ی صلح و گفتگوهای بین‌الافغانی بدل شویم و نگذاریم کشورها، افراد و گروه‌های خاصی، بر طبق میل و اقتضای منافع خودشان، برای سرنوشت و آینده‌ی ما در پشت درهای بسته تصمیم بگیرند.

***

چاپ کنید
ایمیل کنید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram

مدیر مسوول: رقیه صادقی

سردبیر: علی جلالی تمرانی

مسوول وب‌سایت: علی محبی

ویراستار: محمد محمدی

صفحه‌آرا: سیف‌الله فیروزی

© تمام حقوق مطالب این وب سایت برای هفته‌نامه پیرامون محفوظ می باشد.