اپوزیسیون؛ گمشده افغانستان

نبود یک گروه مخالف جدی (اپوزیسیون) که در چارچوب قانون بر دولت فشار وارد کند سبب شده است که دولت به‌گونه لجام گسیخته‌ای در عرصه‌های گوناگون بدون توجه به قانون عمل کند.

یقینا اگر دولت یک اپوزیسیون واقعی می‌داشت، اکنون وضعیت حکومتداری چنین نبود. فساد گسترده حاکم بر ادارات دولتی و تبعیض و تعصب موجود در آن‌ها و… همه به علت این است که گروه مخالفی که مطابق قانون و برنامه، اعمال دولت را زیر نظر داشته باشد و آن را نقد کند و در صدد اصلاح امور باشد وجود ندارد.

اکثر احزاب و گروه‌هایی که مدعی‌اند اپوزیسیون دولت هستند متاسفانه به دنبال کسب امتیازند و بلافاصله پس از دریافت امتیاز آن‌هم فقط برای سران حزب یا گروه و نه مردم، دست از نقد و اصلاح برمی‌دارند و نه تنها دیگر اصلاح‌گری و نقد را وظیفه خود نمی‌دانند بلکه به توجیه اعمال حکومت می‌پردازند.

چنانچه در افغانستان حزب یا گروهی وجود می‌داشت که دولت را زیر نظر می‌گرفت و از اعمال خلاف قانون دولت جلوگیری می‌کرد و بر دولت برای آوردن اصلاحات فشار می‌آورد، بدون شک امروز اوضاع کشور به مراتب بهتر می‌بود.

زمانی‌که شخصی چه وزیر چه معین چه رییس و… نظارتی بر خود احساس نکند و مطمئن باشد در صورت تخطی از قانون فرد یا گروهی نیست که او را مجازات و وادار به رعایت قانون کند، خیلی زود به فساد آغشته می‌شود؛ زیرا قدرت فسادآور است و قدرت مطلق، مطلقا فسادآور است.

در کشوری مانند افغانستان که بخاطر سال‌ها جنگ رعایت قانون در هیچ قشری از اجتماع نهادینه نشده است موجودیت گروهی ناظر، ناقد و اصلاح‌گر به شدت لازم است زیرا عمل به قانون برای بسیاری‌ها امری الزامی نیست.

در اینجا تنها به قوانینی عمل می‌شود که به نفع همان فرد یا گروه عمل کننده باشد.

مادامی که عمل به قانون امری الزامی برای مردم نشود و مردم تخطی از قانون را برای خود شرم به حساب نیاورند سخت است که منتظر تغییری در شرایط باشیم.

با توجه به آنچه گفته شد در افغانستان بیشتر از هر کشور دیگر به اپوزیسیون واقعی که به دنبال منافع عمومی باشد و نه شخصی، نیاز است؛ زیرا در اینجا احترام به قانون و رعایت آن نهادینه نشده است و بخاطر دلایل بسیار دیگری، قانون‌گریزی و حرکت در جهت برآوردن منافع دیگران و نه ملت، به امری عادی و حتی لازم بدل شده است.

 همانطور که گفته شد، افراد و گروه‌هایی که ادعا دارند مطابق قانون مخالف دولت و اصلاح طلب هستند، اندکی پس از کسب امتیاز آنهم فقط برای خود و گروه خود و نه مردم، جذب دولت می‌شوند. این دسته از افراد یا گروه‌ها در زمان مخالفت با دولت معمولا بصورت مغرضانه عمل می‌کنند و هرکار دولت را ولو کار خوب آنرا بد جلوه می‌دهند و بر علیه آن تبلیغ می‌کنند؛ زمانی هم که برای خود یا گروه خود امتیازی می‌گیرند بصورت ناشیانه‌ای از همه اعمال دولت حتی اعمالی که خود دولت مدعی است که نادرست بوده و یا هست طرفداری می‌کنند و در صدد توجیه همه کارهای حکومت هستند.

متاسفانه در افغانستان معمولا افراد یا گروه‎ها صرفا بخاطر کسب امتیاز برای خود و یا گروهی که در آن هستند به مخالفت با دولت می‌پردازند که این هیچ دردی را از مردم دوا نمی‌کند. 

ما بارها شاهد ایجاد اتحادها و ائتلاف‌ها از جانب سیاست‌مداران بزرگ کشور بوده‌ایم که حتی آنها هم پس از مدتی و بعد از کسب امتیاز ملغی شده است.

اینکه در افغانستان اتحادها و ائتلاف‌های مخالف حکومت دیری نمی‌پاید و تبدیل به یک اپوزیسیون واقعی برای دولت نمی‌شود بخاطر ساختار قومی حاکم بر اجتماع است. بارها شاهد بوده‌ایم که سران سه قوم تاجیک، هزاره و ازبیک بر علیه دولت و برای رسیدن به خواسته‌های مشروع خود با هم متحد شده‌اند اما از آنجایی‌که منافع مشترکی در بین نبوده و اگر بوده مقطعی بوده، اتحاد و ائتلاف بوجود آمده خیلی زود از هم پاشیده است؛ زیرا هر قوم پس از برآورده شدن خواسته‌های خود از اتحاد یا ائتلاف خارج شده است.

بنابراین فقدان یک هدف واحد و ارزش مشترک در اتحادها و ائتلاف‌ها و حتی گروه‌هایی که از یک قوم تشکیل شده‌اند، سبب شده که اپوزیسیون قدرتمندی شکل نگیرد و این سبب شده است که دولت بدون مهار، هر عملی را که لازم می‌بیند، خواه آن عمل قانونی باشد یا غیر قانونی، انجام دهد.

به نظر می‌رسد اگر در افغانستان اپوزیسیونی شکل بگیرد که هدفش تامین منافع مردم باشد و مطابق برنامه کارهای خود را پیش ببرد، دولت به وظایف خود بسیار بهتر عمل می‌کند. بی‌هدفی و بی‌برنامگی اکثر افراد یا گروه‌هایی که ادعا دارند اپوزیسیون دولت هستند، سبب شده است که نتوانند هیچ تغییر محسوسی را در سیاست و اجتماع به میان آورند.

***

چاپ کنید
ایمیل کنید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram

مدیر مسوول: رقیه صادقی

سردبیر: علی جلالی تمرانی

مسوول وب‌سایت: علی محبی

ویراستار: محمد محمدی

صفحه‌آرا: سیف‌الله فیروزی

© تمام حقوق مطالب این وب سایت برای هفته‌نامه پیرامون محفوظ می باشد.