مزایای استقلال مالی زنان

نخست از همه می‌خواهم مقاله را با طرح این سؤال که «اگر زنان به استقلال مالی دست می‌یافتند چه می‌شد؟» آغاز کنم. با شنیدن عبارت «استقلال مالی»، به یاد یکی از خاطره‌های دوران کودکی‌ام می‌افتم؛ هنگامی که کودکی بیش نبودم متوجه شدم پدرم هر روز به بیرون از خانه به‌خاطر کارکردن می‌رود، ولی مادرم به‌عنوان خانم خانه همه‌روزه مصروف انجام کارهای خانه مثل: غذاپختن، لباس‌شستن و… بود.

روزی از روزها از مادرم پرسیدم که چرا او همانند پدرم در بیرون از خانه کار نمی‌کند و همواره در خانه کار می‌کند؟ او با اندکی تأمل جواب داد: دخترم! چون عرف و عنعنات موجود در جامعه ایجاب می‌کند تا زنان در خانه و مردان در بیرون از خانه کار کنند؛ زیرا با توجه به عرف حاکم بر جامعه و دیدگاه‌های موجود در میان بسیاری از مردم، مردان برای کار در  بیرون و زنان در داخل خانه هستند و جامعه‌ی ما هنوز به آن ظرفیتی که با یک چشم مثبت به یک زن شاغل ببیند، نرسیده است. سال‌ها طول خواهد کشید تا این دیدگاه‌ها از بین بروند.

حال که به گذشته می‌نگرم، می‌بینم که این اولین جرقه درباره‌ی استقلال مالی زنان در ذهنم بوده است. آن روز دریافتم که زندگی برای ما زنان چقدر مشکل است. کم‌کم وقتی بزرگ شدم، این واقعیت آزاردهنده با دیدن این‌که هیچ زنی در همسایگی‌مان در بیرون از خانه کار نمی‌کند، مرور می‌شد. تا این‌که در اولین روز مکتب، همه‌چیز طور دیگری به نظرم رسیدند و با دیدن معلم زن در مکتب همه‌چیز تغییر یافت. آن روزی پی بردم که یکی از جنس من هم می‌تواند در بیرون از خانه کار کند. برای من به‌عنوان کودکی هفت‌ساله دیدن چنین صحنه‌ای جالب و شگفت‌انگیز بود زیرا در آن زمان تعداد زنان شاغل چشم‌گیر بودند.

استقلال مالی در لغت به معنی خودکفایی مالی می‌باشد و در اصطلاح به وضعیتی اطلاق می‌شود که فرد توانایی پرداخت مصارف زندگی خویش را بدون اتکاء به دیگران داشته باشد. با این وجود، دست‌یابی به استقلال مالی برای زنان، کسانی‌که همیشه در اقلیت بوده‌اند، جز محرومیت از آن چیزی نبوده است. این محرومیت منجر به شکل‌گیری جنبش‌های فمینیستی شد که هدف آن دستیابی به برابری میان زنان و مردان و حقوق برابر به‌خصوص استقلال مالی بود. زنانی‌که این جنبش‌ها را به‌وجود آوردند، کسانی بودند که سال‌ها رنج محرومیت از استقلال مالی را با خود به‌دوش کشیده بودند. هدف از فمینیسم، ایستادگی در مقابل مردان نه، بلکه برابری با آن‌هاست. درواقع می‌توان گفت این جنبش‌ها از جمله چیزهای مهم در جوامع غربی به‌شمار می‌رود زیرا آنچه امروز در غرب، در رابطه به حقوق زنان، می‌بینیم حاصل همین جنبش‌های فمینیستی است که در  نتیجه‌ی آن به زنان حق کار در خارج از خانواده و دریافت حقوق برابر با مردان را داد.

از آن‌سو، دین اسلام هم حامی زنان در چنین مسائلی بوده است. ولی منتقدان به این باورند که این نظریه منافات با دین اسلام دارد که در این‌جا می‌توان به آیه‌ی چهارم سوره نساء، که یکی از بحث‌برانگیزترین آیه‌های قرآن می‌باشد، اشاره کرد. خداوند در این آیه می‌فرماید: «الرجال قَوامون علی النساءِ …». یعنی مردان بر زنان برتری دارند زیرا از مال خویش به آن‌ها می‌بخشند. با توجه به تفسیر این آیه، می‌بینیم که این برتری مردان بر زنان فقط به‌خاطر بخشیدن مال‌شان به آن‌هاست. پس ما از این آیه نتیجه می‌گیریم که هرگاه زن به استقلال مالی برسد و توانایی پرداخت نفقه را داشته باشد، آن‌گاه زنان بر مردان برتری خواهند داشت.

و اما حال می‌خواهم به سالی که در اول مطرح ساختم پاسخ دهم؛ این‌که اگر زنان به استقلال مالی برسد، چه خواهد شد؟

۱. زنان در ادوار مختلف تاریخی همواره کسانی بوده‌اند که از بسیاری از چیزها محروم بوده‌اند. حال اگر زنان به استقلال مالی برسند این خود به آن‌ها اعتماد به نفس خواهد بخشید و دیگر همچون برده‌هایی که منتظر پرت‌شدن لقمه‌ای نان از سوی اربابان‌شان هستند، و در ازای هر لقمه نان مجبورند رنج و منت دیگران را تحمل کنند، نخواهند بود.

۲. رسیدن به استقلال مالی باعث جلوگیری از خشونت‌هایی که در نتیجه‌ی عدم استقلال مالی به‌وجود می‌آیند، می‌شود و یا باعث می‌شود تا زنان کم‌تر در این خشونت‌ها آسیب ببینند. اگر زنانی را که به استقلال مالی نرسیده‌اند در نظر بگیریم، این‌ها همیشه کسانی بوده‌اند که بیشترین آسیب‌ها را دیده و بیشترین رنج‌ها را به دوش کشیده‌اند اما ترس این‌که مبادا آن‌ها را طلاق بدهد و آن‌ها دیگر بدون شوهرشان  نمی‌دانند چه کنند، چه بخورند، در کجا زندگی کنند (چون این‌ها همه مال شوهران‌شان بوده است) کاری نکرده‌اند. این ترس همواره منجر شده است تا آن‌ها هیچ‌گونه عکس‌العملی به‌جز سکوت نشان ندهند و رنج این ظلم‌ها را تا آخر عمر تنهایی به‌دوش بکشند.

۳. استقلال مالی به زنان فرصت مدیریت و تنظیم درست امور خانوادگی را می‌دهد. چنانچه هویداست خانواده‌هایی که زنان و مردان هردو به استقلال مالی رسیده باشند، نه‌تنها می‌توانند زندگی بهتری را برای فرزندان‌شان بسازند، بل می‌توانند فرصت‌های تحصیلی و امکانات بیشتری را برای آن‌ها مهیا سازند که این فرصت‌ها به آنان امکان رشد بیشتر را می‌دهد و در نتیجه می‌توانند افراد خوبی را به جامعه تقدیم کنند.

۴. از آن‌جایی‌که زنان طبیعتاً در عرصه‌ی ارتباطات فعال‌تر و مؤثرتر هستند و این ارتباطات یکی از نیازهای تجارت به‌شمار می‌رود، زمانی که زنان به استقلال مالی برسند می‌توانند زمینه‌های شغلی و سرمایه‌گذاری را به‌وجود بیاورند که این خود باعث پیشرفت جامعه می‌شود.

حال با درنظرداشت نکات بالا، سؤالی که به‌وجود می‌آید این است که زنان چگونه می‌توانند این استقلال مالی را به‌دست بیاورند؟

۱. آن‌چه که از تاریخ پیداست، این است که باورهای نادرست جامعه همواره سد راه دستیابی زنان به استقلال مالی شده‌اند. به همین دلیل نیاز است تا نخست زمینه‌سازی و مساعدسازی بسترهای فرهنگی و تغییر نظام باورهای مردم صورت بگیرد تا از این طریق بتوان در مردم این ذهنیت را ایجاد کرد که زنان با مردان برابرند و حقوق برابر نیز دارند و به همین دلیل زنان هم باید استقلال مالی داشته باشند که این ذهنیت‌ها را می‌توان با استفاده از رسانه‌ها و آموزش و پرورش ایجاد کرد.

۲. تحصیل، یکی از راه‌هایی است که با آن می‌توان به بدبختی‌ها و ذهنیت‌های نادرست نقطه‌ی پایان گذاشت و به استقلال مالی رسید، زیرا به‌دست‌آوردن یک شغل خوب بدون تحصیل امکان‌پذیر نیست و مشخصاً تحصیل در رشته‌های کاربردی که می‌تواند زمینه‌ی دستیابی به یک شغل پر درآمد را برای زنان فراهم سازد و آن‌ها از این طریق بتوانند به استقلال مالی دست یابند.

***

چاپ کنید
ایمیل کنید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on telegram

مدیر مسوول: رقیه صادقی

سردبیر: علی جلالی تمرانی

مسوول وب‌سایت: علی محبی

ویراستار: محمد محمدی

صفحه‌آرا: سیف‌الله فیروزی

© تمام حقوق مطالب این وب سایت برای هفته‌نامه پیرامون محفوظ می باشد.